ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ 2016

  • Αφιέρωμα στον Κωνσταντίνο Καβάφη Λιτόχωρο 6 Ιουλίου

  • Τραπεζικός λογαριασμός

  • ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ 2012 ΒΙΝΤΕΟ

    Δείτε τα βίντεο των ΙΖ Προμηθείων 2012

  • ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ 2011 ΒΙΝΤΕΟ

    Δείτε τα βίντεο των ΙΣΤ Προμηθείων 2011

  • Η όπερα "Προμηθέας" του συνθέτη Π. Καρούσου στα Προμήθεια 2011

  • Πρόσφατα άρθρα

  • Άρθρο στο περιοδικό "Μυστική Ελλάδα" για το θεσμό και τις γιορτές των Προμηθείων.

  • ΤΕΛΕΤΕΣ ΗΛΙΟΣΤΑΣΙΟΥ ΣΤΑ «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ» ΤΟΝ ΙΟΥΝΙΟ!

    Τελετές Ηλιοστασίου στα Προμήθεια τον Ιούνιο! Για ποιο λόγο τελούνται; Είναι "παγανιστικές" τελετές;

  • Προμηθείων Ύμνος

    Ο "Προμηθείων Ύμνος" στα αρχαία και νέα ελληνικά

Τα ΔΡΩΜΕΝΑ των ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ 2005

Posted by Thespis στο 08/01/2009

Το παρακάτω κείμενο έχει θα λέγαμε ιστορική αξία αφού αποτυπώνει μια «στιγμή του χρόνου». Πρωτοδημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Πολιτιστικού Συλλόγου «ΑΠΟΛΛΩΝ» αμέσως μετά τις γιορτές των Προμηθείων 2005 και αναπαράχθηκε στη συνέχεια σε πολλές άλλες ιστοσελίδες που οι περισσότερες είναι ανενεργές πλέον. Δυστυχώς το φωτογραφικό υλικό που έχουμε στα χέρια μας για τη χρονιά εκείνη είναι ελάχιστο.

Αποτελεί μια καταγραφή των Δρώμενων των Προμηθείων 2005, πρώτης χρονιάς χωρίς τον Τρύφωνα Ολύμπιο ο οποίος έλειπε στο εξωτερικό.Θα παρατηρηθεί ότι πολλοί εκ των αναφερομένων που ανέλαβαν τότε, για πρώτη φορά να φέρουν εξ’ ολοκλήρου εις πέρας το κολοσσιαίο έργο της διοργάνωσης και των δρώμενων των Προμηθείων, συνεχίζουν με την ίδια αυταπάρνηση μέχρι σήμερα – χωρίς η παρατήρηση αυτή να μειώνει στο ελάχιστο την έκφραση εκτίμησης για την πολύτιμη συνεισφορά εκείνων που για οποιοδήποτε προσωπικό ή άλλο λόγο δεν μετέχουν πλέον. Η προσφορά όλων είναι ανεκτίμητη. Η αποτύπωσή τους στη «στιγμή του χρόνου» το αποδεικνύει.

Το κείμενο αυτό αφιερώνεται – εκ των υστέρων – στον διευθυντή φωτογραφίας Αιμίλιο Αδαμόπουλο που την επόμενη χρονιά, στα Προμήθεια 2006, δεν ήταν πλέον ανάμεσά μας οδεύοντας για το μακρύ ταξίδι των Ηλυσίων.

.

Τα ΔΡΩΜΕΝΑ των ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ 2005


Συνοπτική παρουσίαση των δρώμενων

«Απ’ αρχής του χρόνου, οι άνθρωποι στην εφήμερη και λιγοστή ζωή τους κοιτάζανε με φόβο και δέος τα μυστήρια της ζωής. Κι όταν αφυπνίστηκαν κι αντιμετώπισαν συνειδητά τον κόσμο που τους περιέβαλλε, προβάλανε με τόλμη τις ελπίδες τους. Γκρέμισαν από τον θρόνο του τον Κρόνο – τον Χρόνο που τους καταδυνάστευε καταβροχθίζοντας τα πάντα εν τη γενέσει τους…»

Έτσι άρχιζε, μέσα στο απόλυτο σκοτάδι και την ησυχία, η αφήγηση των δρώμενων ενώ από το ύψωμα άρχιζε να κατεβαίνει αργά ο Προμηθέας κρατώντας στο χέρι του το δαυλό με τη φωτιά που έφερνε στους ανθρώπους.

«…Κι ο Έλληνας, που πράξη θεοσέβειας γι αυτόν αποτελεί η δίψα για την έρευνα και την Αλήθεια κι ουδέποτε γίνεται δούλος του οποιουδήποτε θεού, έγινε Προμηθέας… Δεν δείλιασε να υψώσει το ανάστημά του και ν’ αναμετρηθεί ακόμη και με τους θεούς…» συνεχίζουν οι αφηγητές ενώ ο Προμηθέας ανάβει το βωμό και παραδίδει τη φωτιά στους θνητούς που έρχονται και την παραλαμβάνουν.

Από εκεί και πέρα αρχίζει το δράμα του Τιτάνα. Εμφανίζονται το Κράτος και η Βία «πιστοί εκτελεστές και υπηρέτες των εντολών της κάθε εξουσίας…» οι οποίοι, αφού σβήνουν επιδεικτικά τη φλόγα που κρατούσε, μεταφέρουν τον ευεργέτη της ανθρωπότητας στον τόπο του μαρτυρίου του, στο βράχο που είχε ήδη στηθεί επάνω στο ύψωμα ενώ ο Ήφαιστος τον αλυσοδένει…

Το σκηνικό βέβαια δεν ήταν άλλο από το μοναδικό περιβάλλον του Ολύμπου. Επάνω σε φυσικό λοφίσκο ήταν στημένος ο βράχος που αλυσοδέσανε τον Προμηθέα  ενώ ο κόσμος, καθισμένος κατάχαμα σε μια μεγάλη έκταση που ανυψωνότανε στο βάθος σχηματίζοντας, θα έλεγε κανείς, ένα είδος «φυσικού αμφιθεάτρου», κατελάμβανε όλο το χώρο του άλσους. Οι λίγοι επαγγελματίες ηθοποιοί που ευγενώς και αφιλοκερδώς προσφέρθηκαν να συμμετάσχουν στα δρώμενα ένιωσαν δέος, αφενός με το τεράστιο  πλήθος των θεατών ενώπιον του οποίου θα εμφανίζονταν (τέτοια προσέλευση κόσμου σπάνια συναντάει κανείς ακόμη  και σε επίσημες παραστάσεις αρχαίου δράματος), αφετέρου με την ποιότητα του κοινού: τέτοια προσήλωση, κατάνυξη και συγκίνηση από μέρους των θεατών επίσης σπανίως απαντάται.

Η είσοδος του Χορού των Ωκεανίδων, για πρώτη φορά σε γιορτές των Προμηθείων, προκάλεσε αίσθηση. Τα πανέμορφα κορίτσια του Χορού εμφανίστηκαν βαδίζοντας στητά, επιβλητικά, αέρινα, με τους λευκούς χιτώνες τους και το καθάριο βλέμμα.  Ψάλλοντας την επωδό με τις δροσερές, νεανικές φωνές τους, πλαισίωσαν το λόφο του μαρτυρίου επάνω στον οποίο βρισκόταν δεμένος ο Προμηθέας.

Κι όταν ακούστηκαν τα πρώτα λόγια από το στόμα του Τιτάνα, το οροπέδιο γύρω και οι βράχοι αντιβούισαν! Έτσι άρχιζε η παράσταση η βασισμένη στον «Προμηθέα Δεσμώτη» του Αισχύλου. Το πάθος και ο πόνος του αθανάτου που πληρώνει την επιλογή του, η ασυμβίβαστη και αδάμαστη στάση του, η συμπόνια και ο θρήνος του Χορού, ο Ερμής που αναγγέλλει τα ακόμη χειρότερα που πρόκειται να συμβούν, κράτησαν μέχρι την τελική κορύφωση του δράματος το ενδιαφέρον του κοινού που παρακολουθούσε άφωνο. Κι όταν έπεσαν βροντεροί οι κεραυνοί και άστραψε ο τόπος λες και σκίστηκε ουρανός και γη, οι Ωκεανίδες σκορπίζονταν με τρομαγμένες κραυγές κι έπεφταν στο έδαφος ανάμεσα απ’ τις κραυγές του Προμηθέα «Τραντάζεται η γης, σειέται το έδαφος, αντάρα χιμάει επάνω μου βαριά! Σεβάσμια μητέρα, μάνα γη! Ω αιθέρα που όλα τα αγκαλιάζεις με το βλέμμα σου, βλέπετε πόσο άδικα υποφέρω!»…Κι ύστερα απόλυτο σκοτάδι και σιωπή…

Είναι χαρακτηριστικό ότι το κοινό, συγκλονισμένο και μουδιασμένο, δεν είχε το σθένος ούτε να χειροκροτήσει! Δεν είχε την αίσθηση ότι παρακολουθεί θεατρική παράσταση αλλά ένα πραγματικό θείο δράμα που λαμβάνει χώρα εμπρός στα μάτια του, τόσο που ένα χειροκρότημα θα χαλούσε την κοσμική αυτή αίσθηση, θα τη μίκραινε από το θείο μεγαλείο της και θα την έφερνε στα φθαρτά ανθρώπινα μέτρα. Το κοινό είχε την αίσθηση ότι συμμετέχει σε μια υπερβατική μυσταγωγία! Έπρεπε να περάσει  κάμποση ώρα για να συνέλθει από αυτή την εμπειρία και να προσαρμοσθεί ξανά στην πραγματικότητα.

Συγκλονιστικός στο ρόλο του Προμηθέα ο Κώστας Αβραμίδης, επιλογή του σκηνοθέτη Γ. Φωτεινού. Με αυθεντικότητα προσέγγισε το ρόλο του Τιτάνα, έδωσε την ψυχή του, το πάθος του και το ανυπέρβλητο ταλέντο του. Ερμηνεία αληθινή, προσωπική, πλούσια και μεγαλειώδης. Υπήρξαν στιγμές που η γεμάτη ένταση φωνή του εκτοξευόταν ασυγκράτητη χιλιόμετρα μακριά, έσπαζε στους ψηλούς, απόκρημνους βράχους του Ολύμπου και επέστρεφε ξανά γεμίζοντας όλο το χώρο με τα ηχοχρώματά της, προκαλώντας δέος και σύγκρυο σε όλους! Ερμηνεία μοναδική που θα τη ζήλευαν πολλοί συνάδελφοί του ηθοποιοί.

Τα υπέροχα κορίτσια του Χορού που με την επιβλητικότητά τους θύμιζαν ιέρειες της αφής της Ολυμπιακής Φλόγας, στην πλειονότητά τους  εμφανίζονταν για πρώτη  φορά μπροστά σε κοινό, έπαιζαν για πρώτη φορά θέατρο! Όλα τα οφείλουν στη σκληρή, καθημερινή δουλειά αφού επί ένα σχεδόν μήνα – μην ξεχνάμε ότι ο χρόνος προετοιμασίας ήταν ελάχιστος – έδωσαν τον καλύτερό τους εαυτό στις πρόβες παρατώντας ότι άλλο είχαν στην προσωπική ζωή τους με στόχο το όραμα για την επιτυχία των Προμηθείων. Αξίζει να τα αναφέρουμε: Η Άννα Μαρία Σακαρέλη – μέλος του ΥΣΕΕ Β.Ε., η μόνη που είχε  σχετική εμπειρία και η συμβολή της ήταν καθοριστική – ως Κορυφαία του Χορού. Η Μαρία Κρουστάλλη ως εταίρα Κορυφαία του Χορού καθώς και η Έφη Κρουστάλλη, η Δήμητρα Σαραλή, η Αγάπη Κοσμίδου, η Χαρά Καλέα και η μικρή Εύη Καλέα, η μικρότερη ίσως Ωκεανίδα που παρουσιάστηκε ποτέ σε αρχαίο δράμα. Μέλη και φίλες του ΑΠΟΛΛΩΝΑ, όλες υπέροχες, γεμάτες χάρη και μεγαλοπρέπεια αλλά – αξίζει να σημειωθεί αυτό – και με συνέπεια στη διάρκεια της προετοιμασίας και της παράστασης που μόνο σε επαγγελματίες συναντάς.

Επιβλητικοί ο Νίκος Πρανδέκας (εκπρόσωπος του ΥΣΕΕ Β.Ε.) και η Σοφία Κυπριανίδου στην αφήγηση. Μην ξεχνάμε ότι η αφήγηση είναι το Άλφα και το Ωμέγα, από αυτήν αρχίζουν και μ’ αυτήν κλείνουν οι ενότητες των θεμάτων. Οι αφηγητές εισάγουν τον κόσμο που παρακολουθεί στην απαιτούμενη ατμόσφαιρα και αυτοί επίσης είναι που μεταδίδουν συμπυκνωμένα τα υψηλά νοήματα. Με φωνές καθαρές, με δύναμη αλλά και ευαισθησία, κράτησαν σταθερά τα ηνία και το ύφος των δρώμενων.

Ο Περσέας Τσεντίδης και ο Ερμίων Καλέας στους ρόλους των… κακών – του Κράτους και της Βίας ενώ ο Άρης Χαραλαμπίδης στο ρόλο του Ηφαίστου εφηύρε μόνος του τα δεσμά με τα οποία αλυσόδεσε τον Προμηθέα. Μέλη του ΑΠΟΛΛΩΝΑ, άψογοι και οι τρεις. Αν και μικροί σε διάρκεια, ωστόσο ήταν οι πρώτοι ρόλοι που εισήγαγαν δραματουργικά το στοιχείο της δράσης στη σκηνή και ως εκ τούτου η ερμηνεία και η δυναμική τους παρουσία ήταν καθοριστική για τη συνέχεια. Σταθερός ο Γ. Φωτεινός στο ρόλο του Ερμή, σε έναν δραματικό και όλο ένταση διάλογό του με τον Προμηθέα που ανανέωσε το ενδιαφέρον του κοινού για την εξέλιξη στο δράμα του Τιτάνα μέχρι την τελική κορύφωσή του.

Ας επιστρέψουμε όμως στα δρώμενα: Όπως αναφέρθηκε, έπρεπε να περάσει  αρκετή ώρα για να συνέλθει το κοινό από τον καταιγισμό μεγαλείου και υποβλητικής ατμόσφαιρας στην οποία βρέθηκε απροετοίμαστο. Ο χρόνος όμως δεν του δόθηκε: «…Για να λυτρωθεί από τα δεσμά του ο Τιτάνας, για ν’ απελευθερωθούν οι άνθρωποι από τα χθόνια βάσανα, η Γνώση από μόνη δεν αρκεί. Το Πυρ που ενέχει μέσα της, στα χέρια των αφρόνων όντως μπορεί να κατακάψει» λένε οι αφηγητές για να συνεχίσουν «Η Γνώση από μόνη δεν αρκεί, αν δεν συνδυαστεί αρμονικά με τη Φρόνηση και με την Αρετή. Τότε μόνον θα έρθει σε αγαστή ισορροπία με το πνεύμα που συμβολίζει ο Ζευς»…

Γνώση, Φρόνηση, Αρετή. Η Αρμονία αυτή είναι η απαρχή και η γένεση του ελληνικού πολιτισμού. Καθώς μιλούν οι αφηγητές, εμφανίζεται η Λητώ κυοφορούσα, ψάχνοντας για μια γωνιά στη γη να τη δεχθεί, να ξαποστάσει. Τα βογκητά και οι κραυγές της ετοιμόγεννης Λητούς, τόσο δραματικά αληθινές, προκαλούν ρίγη συγκινήσεως στους θεατές που παρακολουθούν βουβοί το δράμα της ενώ οι Νύμφες τρέχουν προς βοήθειά της και την συμπαραστέκονται στις ωδίνες του τοκετού. «Κι από τα σπλάχνα της Λητούς ήρθε στο φως… Το ίδιο το φως!» λένε οι αφηγητές. Μία από τις Νύμφες σηκώνει ψηλά, στο φως του φεγγαριού, το νεογέννητο βρέφος ενώ την ίδια στιγμή λαμπυρίζουσες ακτίνες το πλαισιώνουν. Μια στιγμή μοναδική!

Είναι «ο γιος του Δία, ο Φοίβος, η προσωποποίηση του αιώνιου ηλιακού φωτός. Το ακατέργαστο πυρ του Προμηθέα μεταμορφώνεται σε Ορθό Λόγο, σε Απολλώνιο Φως!»

«Το παιδί μεγάλωνε γοργά» συνεχίζουν οι αφηγητές «ώσπου εμφανίστηκε σε όλο του το μεγαλείο για να λαμπρύνει τον κόσμο με την ομορφιά, την αρμονία και το πνεύμα». Την ίδια στιγμή ένα επιφώνημα εκπλήξεως και δέους ακούγεται από τους θεατές: Ο έφηβος Απόλλων, με τα χρυσά του μαλλιά και τη λύρα του στο χέρι, εμφανίζεται ανάμεσά τους και προχωράει προς το βωμό ενώ οι Ιέρειες, ψάλλοντας τον ορφικό Ύμνο στον Φοίβο, τον πλησιάζουν και τον πλαισιώνουν. Τα φώτα σβήνουν και τότε, στο σκοτάδι, δεκάδες άνθρωποι φορώντας χλαμύδες, κρατώντας πολλοί απ’ αυτούς αναμμένους πυρσούς στα χέρια τους μπαίνουν στη σκηνή υπό τους ήχους της σύνθεσης του Γιάννη Μαρκόπουλου και πλησιάζουν αργά τους θεατές ψάλλοντας δυναμικά, εν χορώ και με κατάνυξη το «Παιάν, Τιτάν, Φοίβε Απόλλων, Φοίβε». Μια στιγμή επιβλητική!

Στο ρόλο της Λητούς η εκπληκτική ηθοποιός Βίκυ Κανάκη. Η παρουσία της, καθοριστική για την επιτυχία των δρώμενων, προκάλεσε βαθιά εντύπωση στους θεατές. Οι άντρες ένιωσαν ένα σφίξιμο στην ψυχή ενώ πολλές γυναίκες ομολόγησαν πως δάκρυσαν αντικρίζοντάς την στις κραυγές και στις ωδίνες του τοκετού που με τόση αλήθεια αναπαρίστανε. Η βοήθεια όμως της Βίκυ προς τη διοργάνωση δεν τελείωσε εδώ αλλά συνεχίστηκε αφού, με τη γεμάτη αισθαντικότητα φωνή της, συμμετείχε  στη συνέχεια στην αφήγηση των δρώμενων πλάι στον Νίκο.

Οι ηλιακές ακτίνες που πλαισίωσαν εντυπωσιακά το νεογέννητο τη στιγμή της γέννησής του ήταν ιδέα – μια από τις πολλές – της Σοφίας Κυπριανίδου που σαν βοηθός σκηνοθέτου, με την πλούσια εμπειρία και την εφευρετικότητά της, προσέφερεορισμένες από τις πιο ζωντανές και παραστατικές εικόνες των δρώμενων. Οι Νύμφες και οι Ιέρειες του Απόλλωνα αποτελούνταν από τα ίδια κορίτσια που ενσάρκωσαν τις Ωκεανίδες και που ο ρόλος τους δεν τελείωσε εκεί. Η Δήμητρα έψαλλε τον ορφικό ύμνο «Ελθέ, μάκαρ, Παιάν» (σε σύνθεση του Β. Γαλανού) ενώ οι υπόλοιπες Ιέρειες, η Άννα Μαρία, η Έφη, η Μαρία, η Αγάπη, η Χαρά και Εύη, με την επιβλητική και άψογη κορμοστασιά τους, ψάλλανε τις επωδούς στον Φοίβο. Τον έφηβο Απόλλωνα που τόσο εντυπωσίασε το κοινό εμφανιζόμενος ανάμεσά τους, τον ενσάρκωνε ο νεαρός Δημήτρης Κυπριανίδης που η αρρενωπή αλλά και γλυκιά ομορφιά του, η λάμψη, η σοβαρότητα και η εκφραστικότητά του είναι θαρρείς απολλώνια.

Αξίζει να σταθούμε λίγο στους Χλαμυδοφόρους που κρατώντας αναμμένους πυρσούς στα χέρια, εισήλθαν στη σκηνή συνοδεύοντας ζωντανά την υποβλητική σύνθεση του Γιάννη Μαρκόπουλου. Οι άντρες αυτοί και οι γυναίκες δεν ήταν παρά θεατές που προσφέρθηκαν, το απόγευμα της ίδιας ημέρας, να συμμετάσχουν στα δρώμενα. Στα ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ έχει θεσμοθετηθεί από ετών, με πρωτοβουλία του Τρύφωνα Ολύμπιου, μία μοναδική για τα ελληνικά δεδομένα πρωτιά: οι ίδιοι οι επισκέπτες να συμμετέχουν στα γενόμενα επί σκηνής με τη φυσική τους παρουσία, να λαμβάνουν μέρος στη δράση καταργώντας έτσι τις διαχωριστικές γραμμές μεταξύ θεατών και υποκριτών. Οι ίδιοι οι θεατές γίνονται ταυτόχρονα και συντελεστές του δράματος, κοινωνοί αλλά και συνδιαμορφωτές του καλλιτεχνικού και μυητικού δρώμενου. Οι φίλοι αυτοί και οι φίλες που από νωρίς του Σαββάτου προετοιμάζονται φορώντας τις χλαμύδες τους και τους χιτώνες τους, αποτελούν την πεμπτουσία των Προμηθείων και η συμμετοχή τους είναι απαραίτητη στα δρώμενα. Αυτοί οι  Χλαμυδοφόροι ήταν άλλωστε που δέχθηκαν πρώτοι το χειροκρότημα του κόσμου καθώς έψαλλαν στο σκοτάδι, επιβλητικά και υπό τη φλόγα των πυρσών, τον Ύμνο στον Απόλλωνα!


«Το φως του ορθού λόγου που φέρει στην οικουμένη ο Απόλλων» συνεχίζουν οι αφηγητές καθώς οι Χλαμυδοφόροι βγαίνουν αργά από τη σκηνή, «ανοίγει το φως της ψυχής για την γέννηση της Αρετής. Κι αυτή γεννήθηκε με τη μορφή ενός παιδιού, τέκνο του υπέρτατου Θεού. Ο μικρός Διόνυσος Ζαγρέας»…


Ο μικρός Διόνυσος, ένα πανέμορφο ξανθό παιδάκι ντυμένο στα λευκά, είναι στο κέντρο της φωτισμένης σκηνής για να φέρει «τη χαρά, την ελπίδα, την ισότητα και την ειρήνη στη γη και στους ανθρώπους». Μα ξάφνου προκαλείται αναταραχή. Από το κέντρο του πουθενά ξεπετάγονται οι Τιτάνες προκαλώντας στιγμιαίο σοκ στους θεατές. «Οι αρχέγονες, οι αχαλίνωτες δυνάμεις του σύμπαντος, η σκοτεινή μας φύση, το ανεξέλεγκτο Εγώ μας που αντιστρατεύεται τη θέωση»… Οι Τιτάνες ορμούν επάνω στο μικρό παιδί, το κατασπαράσσουν αλύπητα κι ύστερα εξαφανίζονται το ίδιο απότομα όπως εμφανίστηκαν.

Ο Απόλλων «μέσα στους θρήνους της φύσης» και τη συγκίνηση των θεατών, θα πλησιάσει και θα σηκώσει το άψυχο κορμάκι του παιδιού στην αγκαλιά του για να το μεταφέρει στο ιερό του, στους Δελφούς, «κι εκεί θα περιμένει την αναγέννησή του». Κι όταν ήρθε η στιγμή της αναγέννησής του,  εμφανίζεται ο  Ερμής κρατώντας το θείον βρέφος για να το εμπιστευθεί στις Νύμφες των δασών και των λιμνών που με περισσή στοργή το παραλαμβάνουν για να το αναθρέψουν μέσα στη φύση.

Κι ενώ το παιδί μεγαλώνει, η σκηνή φωτίζεται από τα παιχνίδια, τις χαρές και τα γέλια των Νυμφών και του μικρού Διόνυσου που παίζει τρέχοντας μαζί τους και ανάμεσά τους. Εικόνα εκπληκτικής χάρης και ομορφιάς που σου έδινε την αίσθηση ότι, πράγματι, ανάμεσα από τα δέντρα θα εμφανιστούν όπου να ’ναι και οι πραγματικές νύμφες του Ολύμπου για να λάβουν μέρος στα παιχνίδια τους! Κι ύστερα, καθώς τα παιχνίδια, οι χαρές και τα γέλια των Νυμφών σταματούν λίγο – λίγο, μία εξ’ αυτών θα ψάλλει με κατάνυξη τον Ύμνο στη Φύση γεμίζοντας κατάνυξη το χώρο και τους θεατές που παρακολουθούν εκστασιασμένοι.

«Εκεί μεγάλωνε ο γιος του Δία και της θνητής Σεμέλης» συνεχίζουν οι αφηγητές, «το παιδί που δυο φορές γεννήθηκε, τη δεύτερη από την ίδια τη σάρκα του Διός. Ο μικρός Διόνυσος, ο νεαρός Βάκχος»! Την ίδια στιγμή πετάγεται όρθιος ο μικρός Βάκχος και οι Νύμφες τον ακολουθούν χορεύοντας με χαρές και γέλια σε μια πρωτόλεια εικόνα του διονυσιακού θιάσου. Η βακχική μουσική δυναμώνει, Σάτυροι και Σιληνοί ξεπετάγονται άξαφνα ανάμεσά τους με πειράγματα, φωνές και αστεϊσμούς, η σκηνή γεμίζει από Χλαμυδοφόρους που ακολουθούν την πομπή ανεμίζοντας κλαριά και χορεύοντας μαζί τους με έκσταση ενώ το «Χαίρε Νύμφε, Χαίρε Βάκχε» (μουσικό θέμα από το εκπληκτικό μουσικό συγκρότημα «Δαιμόνια Νύμφη») δονεί τριγύρω την ατμόσφαιρα με ήχους μεθυστικούς! Ένας βακχικός χορός σε όλο του το μεγαλείο! Το παρατεταμένο κι ενθουσιώδες χειροκρότημα του κόσμου δεν υποδήλωνε παρά τη συγκίνησή του γι αυτή την εικόνα, που λες κι ερχόταν να ξαναζωντανέψει μνήμες αρχέγονες μέσα από τα βάθη και την αχλή του χρόνου.

Κι ύστερα, ενώ η ένταση σταδιακά μειώνεται, ο χορός πλησιάζει στο τέλος του και η απόκοσμη φωνή της τραγουδίστριας της «Δαιμόνιας Νύμφης» καταλαγιάζει τα συναισθήματα σαν νάρκωση γλυκιά μετά από μεθύσι, ο Απόλλων πλησιάζει και παίρνει από το χέρι τον μικρό Διόνυσο που απλώνει το χεράκι του μεσ’ στην παλάμη του νεαρού θεού του Φωτός με εμπιστοσύνη. Ο έφηβος και το μικρό παιδί απομακρύνονται αργά προς τους Δελφούς «τον Ομφαλό της γης» όπου «το ίδιο ιερό μοιράζονται έκτοτε ο Διόνυσος και ο Απόλλων» συνεχίζουν οι αφηγητές. «Θεότητες αλληλοσυμπληρούμενες. Ωραιότης Απολλώνια και Διονυσιακή. Αρμονία Ελληνική. Μέτρον  Άριστον»!

Στο ρόλο του μικρού Διόνυσου, ο επταετής Αντίοχος! Ένα παιδί γεμάτο ζωντάνια, γιος της Ελένης και του Ορφέα Γιαλαμά από την Αλεξανδρούπολη. Τα μέλη του θιάσου τον γνώρισαν το ίδιο εκείνο Σάββατο και εντάχθηκε στα δρώμενα κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή! Με ελάχιστη πρόβα αλλά με καταπληκτική αντίληψη και οξυδέρκεια, ανταποκρίθηκε πλήρως στη δύσκολη για την ηλικία του εκμάθηση του ρόλου χωρίς να δυσκολέψει κανέναν (όπως συνήθως ισχυρίζονται για τα μικρά παιδιά οι «ιθύνοντες» περί τα θεατρικά). Αντιθέτως, συνεργάσιμος σε όλα, έσωσε στην κυριολεξία την όλη παράσταση, προσέφερε τη χαριτωμένη εκείνη νότα που έλλειπε και απογείωσε τα δρώμενα με την παρουσία του. Να τον χαίρονται και να τον καμαρώνουν οι γονείς του!

Τα κορίτσια του Χορού έδωσαν και πάλι εικόνες ανυπέρβλητης χάρης και ομορφιάς παίζοντας αέρινα ως Νύμφες των δασών και των λιμνών ενώ η Άννα Μαρία, αιθέρια και ονειρική, λες και ταξίδεψε τον κόσμο σε άλλη διάσταση όταν άρχισε να τραγουδάει μέσα στην ησυχία της φύσης μ’ εκείνο το ιδιαίτερο ηχόχρωμα της αισθαντικής φωνής της «Ω Φύση παμμήτειρα θεά, πολυμήχανε μήτερ, ουρανίη πρέσβειρα…» (ορφικός ύμνος σε σύνθεση του Βασίλη Γαλανού). Απέραντη κατάνυξη και έκσταση, η μόνη λέξη που ταιριάζει σ’ εκείνη τη μαγική στιγμή. Και το αυθόρμητο χειροκρότημα που ήρθε από τον κόσμο σφράγισε την ευγνωμοσύνη του για τη στιγμή αυτή που του δωρίθηκε…

Η τρομακτική και σκοτεινή παρουσία των Τιτάνων αλλά και η κεφάτη μεσ’ στην τρελή χαρά παρέα των Σατύρων και των Σιληνών, οφείλεται στην επιμέλεια, τη φαντασία και τη μεθοδικότητα του Μάκη (ο σύντροφος της ηθοποιού Βίκυ Κανάκη) που, παρά τις αντίξοες γι αυτόν συνθήκες, πήρε τα ηνία στα χέρια του σχεδόν την τελευταία στιγμή για να δώσει τις αναγκαίες λύσεις. Μαζί με τον Βαγγέλη (μέλος του Απόλλωνα) και τον Πέτρο – Φιλότιμο (από την Αριδαία) κατάφεραν να παραστήσουν εικόνες που η εντυπωσιακή και στιγμιαία διάρκειά τους τις κάνει ακόμη πιο σημαντικές, μια που αυτές είναι που συνήθως εντυπώνονται ανεξίτηλα στη μνήμη.

«Ο Δίας ενθρονίζει τον υιό του ως μέγιστο βασιλέα απάντων των εγκοσμίων θεών» ακούμε τους αφηγητές να λένε καθώς απομακρύνονται αργά προς τους Δελφούς ο μικρός Διόνυσος και ο Απόλλων «και ο ίδιος υπερυψώνεται πλέον στην αιώνια βασιλεία του. Γίνεται ο πατέρας θεών τε ανθρώπων τε, η γαλήνια Ολύμπια μορφή…». Τα φώτα έχουν σβήσει όλα και μόνον η προμηθεϊκή πυρά συνεχίζει να μένει αναμμένη στο βωμό. «Η Φύση και ο Λόγος, οι κυβερνώσες αρχές του Παντός. Η Ηθική και Ύψιστη Αρχή του Σύμπαντος».

Μέσα στην απόλυτη ησυχία και υπό τη φλόγα του βωμού που καίει, ακούγεται επιβλητικά αντηχώντας προς όλα τα όρη τριγύρω και στις δασωμένες πλαγιές του Ολύμπου ο ύμνος προς τον Δία («ω Ζευ, πάτερ Ζευ, σων μεν ουρανού κράτος…»).

Ταυτόχρονα και υπό το φως του προβολέα, αρχίζει να αναδεικνύεται ανάγλυφα η φιγούρα ενός άνδρα που ανυψώνεται λίγο – λίγο. «Η ανθρώπινη υπόσταση ολοκληρώνεται» λένε οι αφηγητές, «ο Έλληνας άνθρωπος απολυτρώνεται απ’ τα δεσμά του… Γίνεται Ημίθεος». Οι Νύμφες του προσφέρουν το τόξο και του φορούν τη λεοντή μεσ’ στο ημίφως. «Το πνεύμα και η ρώμη που υπερνικούν τα σκοτεινά τα βάθη της ανθρώπινης ψυχής για να ανακαλύψει εκ νέου τον εαυτό της»… Ο γιγαντόσωμος άνδρας στρέφει προς το κοινό και η μορφή του Ηρακλή προβάλλεται σε όλο της το μεγαλείο.

Ο Ηρακλής θα ανέβει στον τόπο του μαρτυρίου, θα σπάσει τα δεσμά και θα απελευθερώσει τον πολύπαθο υπέρ της ανθρώπινης ύπαρξης Τιτάνα. Με τη συνοδεία του Ηρακλή, ο Προμηθέας θα προχωρήσει προς τον βωμό. «Το πρωτόλειο Πυρ του Προμηθέα, εμπλουτισμένο με το Μέτρο και την Αρμονία, διαχέεται πλέον στα ποτάμια της ανθρώπινης ψυχής και αναβλύζει από αυτά» λένε οι αφηγητές. Μία Ιέρεια σηκώνει από κάτω τον πεσμένο δαυλό του και του τον προσφέρει. «Γίνεται διαύγεια και Φως, πνεύμα ελληνικόν, αείζωον και αεί υπάρχων»! Ο Προμηθέας ανάβει το δαυλό από το βωμό και τον σηκώνει ψηλά:

«Λάβετε το φως εκ του ανεσπέρου φωτός του ελληνικού»!

Οι Νύμφες μεταφέρουν το φως στους θεατές μεταλαμπαδεύοντάς τους την ευεργετική φωτιά. Χιλιάδες κεριά αρχίζουν να ανάβουν σε όλη την πλαγιά. Ο επίλογος των δρώμενων γράφεται καθώς ο Προμηθέας ανεβαίνει αργά στον Όλυμπο μαζί με τον Ηρακλή ώσπου χάνεται από τα μάτια μας μεσ’ στο σκοτάδι. «Η ανθρώπινη διάνοια, λυτρωμένη από τα δεσμά της, προσεγγίζει την πνευματική αθανασία…» λένε οι αφηγητές ενώ την ίδια στιγμή χιλιάδες μικρές φλόγες απλώνονται παντού  καθώς όλα τα κεριά που κρατούν οι θεατές έχουν ανάψει μέσα σε μια κατανυκτική ατμόσφαιρα και έντονη συγκίνηση. Τα δρώμενα παίρνουν τέλος. Ο κόσμος έχει μείνει εκστασιασμένος, άφωνος, μεταφερμένος σε άλλες σφαίρες, σε διαστάσεις μυθικές. Η αίσθηση της μύησης είναι διάχυτη παντού, μέσα σε μια απόλυτη σιωπή που νομίζεις ότι δεν θα έχει τέλος. Και ξαφνικά παρατεταμένα χειροκροτήματα, συνεχή, ηχηρά, ενθουσιώδη, λυτρωτικά, αρχίζουν να ακούγονται σε όλη την έκταση του άλσους…

Όπως έγραψε το περιοδικό ΤΡΙΤΟ ΜΑΤΙ (πατήστε εδώ) «Οι θεατές με το πέρας του δρώμενου εκδήλωναν με διθυραμβικό τρόπο τον ενθουσιασμό τους για το μυητικών διαστάσεων – όπως οι ίδιοι χαρακτηριστικά έλεγαν – θέαμα που παρακολούθησαν. Πάρα πολλοί απ’ αυτούς είχαν δακρύσει χωρίς να είναι υπερβολή, ενώ κοινή ήταν η αίσθηση όλων ότι τα φετινά Προμήθεια έβαλαν πολύ ψηλά τον πήχη για τα επόμενα χρόνια, δημιουργώντας ταυτόχρονα νέες προκλήσεις και ακόμη μεγαλύτερο αίσθημα ευθύνης στους διοργανωτές για την επόμενη διοργάνωση. Η οποία, σύμφωνα με τους υπεύθυνους της εκδήλωσης, ξεκινά να οργανώνεται από την αμέσως επομένη μέρα των Προμηθείων 2005»…

Στο ρόλο του Ηρακλή δεν θα μπορούσε να υπάρξει ιδανικότερος ερμηνευτής από τον Αντώνη Μιχαηλίδη (μέλος του ΑΠΟΛΛΩΝΑ). Δεν είναι μόνον η επιβλητική, ηράκλεια κορμοστασιά του που προκαλεί δέος με το γυμνασμένο και μυώδες σώμα του (σκληραγωγημένο όχι από τα “fitness” αλλά μέσα από τη σκληρή καθημερινή δουλειά). Είναι κυρίως και πάνω απ’ όλα η γαλήνια αποφασιστικότητα της έκφρασής του που αντανακλά τη γαλήνη και τη λάμψη του ίδιου του εσωτερικού του κόσμου. Δεν αρκεί η σωματική ρώμη για να παραστήσεις επί σκηνής τον ημίθεο Ηρακλή: Πρέπει και να τον πρεσβεύεις με την προσωπικότητά σου, τη μεγαλοσύνη και την ψυχική σου αγνότητα. Αρετές που χαρακτηρίζουν τον Αντώνη στη ζωή και στην καθημερινότητά του.

Οι ήχοι και οι φωτισμοί έπαιξαν καθοριστικό ρόλο για την επιτυχία των δρώμενων. Για την επιμέλεια των μουσικών επιλογών, των ήχων, των ηχητικών εφέ και του μιξάζ απαιτήθηκε χρόνος πολύς και αρκετά ξενύχτια από τον Στέλιο Αθανασιάδη (μέλος του ΑΠΟΛΛΩΝΑ και της Επιτροπής Προμηθείων) που με υπομονή απεριόριστη μπροστά στον υπολογιστή του μαζί με τον σκηνοθέτη Γ. Φωτεινό μοντάριζε, πρότεινε, αναζητούσε τις κατάλληλες επιλογές, χρονομετρούσε και ξαναμοντάριζε το υλικό του. Μια εργασία επίπονη, υψηλών απαιτήσεων και χρονοβόρα.

Το χειρισμό των μουσικών επιλογών και των ηχητικών εφέ στη διάρκεια της παράστασης την επιλήφθηκε ο Μανώλης Σαραλής (πρόεδρος του ΑΠΟΛΛΩΝΑ και επικεφαλής της Επιτροπής Προμηθείων). Σε διαρκή ένταση καθ’ όλη τη διάρκεια των δρώμενων, αναγκασμένος να αυτοσχεδιάζει λόγω των εκτάκτων τεχνικών δυσκολιών που δεν είχαν προβλεφθεί και που απαιτούσαν συνεχώς καθαρότητα μυαλού και σκέψης, έβγαλε σε πέρας άψογα αυτή την τόσο σημαντική αποστολή.

Τα φωτιστικά, το πλήθος των προβολέων των 800 και 1500 Watt, οι τρίποδες, τα φίλτρα φωτισμού, όλα επαγγελματικών προδιαγραφών, αποτελούν δωρεά προς τα Προμήθεια του συγγραφέα και σκηνοθέτη της παράστασης Γιώργου Φωτεινού. Οι φωτισμοί στήθηκαν με τον καλύτερο τρόπο, αφιλοκερδώς, από τον συνεργάτη του Γ. Φωτεινού, τον διευθυντή φωτογραφίας κ. Αιμίλιο Αδαμόπουλο και ήταν τιμή μας η παρουσία του και η προσφορά του στα Προμήθεια.

Παρά το ότι οι δυνατότητες τεχνικής πρόβας για τους φωτισμούς ήταν σχεδόν ανύπαρκτη, χάρη στην ετοιμότητα του Γιώργου Σταθόπουλου (μέλος του ΑΠΟΛΛΩΝΑ) που υπό συνεχή πίεση και σε διαρκή ένταση ήταν αναγκασμένος να βάζει και να βγάζει πρίζες σε ένα χάος από καλώδια (δεν υπήρχε δυστυχώς κονσόλα φωτισμού) διεκπεραιώθηκε επιτυχώς η τόσο σημαντική αυτή λειτουργία. Κι όσο για τα «φωτιστικά εφέ», να ’ναι καλά και πάλι ο Περσέας που, σκαρφαλωμένος σαν ακροβάτης, χειριζόταν το τεράστιο παλαιού τύπου φωτιστικό που η εφευρετικότητα και η δεξιοτεχνία του μετέτρεπε το φακό του σε κλιμακωτό και συγκεντρωτικό εν είδη προβολέα. Χωρίς την πολύτιμη συμβολή του οι σκηνές των δρώμενων θα υπολείπονταν σε δύναμη και μεγαλοπρέπεια.

Ο σημαντικότερος ίσως παράγοντας για ένα θέαμα τέτοιου μεγέθους είναι η ενδυματολογική επιμέλεια. Στολές, χιτώνες, μανδύες, ενδυματολογικά βοηθήματα, είναι τα πλέον απαραίτητα στοιχεία για να προσδώσουν την ατμόσφαιρα που απαιτείται. Δωρητής της αγοράς των υφασμάτων ο Στέλιος Αθανασιάδης ενώ η ακούραστη σύντροφός του και δημιουργός στις κατασκευές των ρούχων, η Βούλα Ανθοπούλου, αφιέρωσε μέρες και νύχτες ράβοντας αφιλοκερδώς, καλλωπίζοντας, προβάροντας και ξαναπροβάροντας τα ρούχα.
Η υπέροχη εμφάνιση των Ωκεανίδων, οι κοντοί και μακριοί χιτώνες, οι χλαμύδες, η επιβλητική εμφάνιση του Προμηθέα, του Ερμή, της Λητούς, του Απόλλωνα, του Ηρακλέους κλπ, όλα οφείλονται στη δεξιότητα της Βούλας που με χαμόγελο πάντα και απέραντη υπομονή, σκυμμένη επάνω στη ραπτομηχανή της ή στο κοπτήριο, φρόντισε να ετοιμαστούν όλα στην ώρα τους και στην εντέλεια. Η σημαντική αυτή δωρεά του Στέλιου και της Βούλας θέτει τις βάσεις για την ενδυματολογική κάλυψη των εκδηλώσεων των Προμηθείων.

Η προμήθεια των πυρσών όπως και η μεταφορά τους στον Όλυμπο καθώς και άλλα δευτερεύοντα είδη της παράστασης, ήταν ευγενής προσφορά (όπως κάθε χρόνο άλλωστε) του κ. Γεωργίου Παχτίτη τον οποίο ευχαριστούμε από καρδιάς (ο Γιώργος Παχτίτης είναι ένας πραγματικός Έλληνας στην ψυχή και το αποδεικνύει συνεχώς και στην πράξη, σε μια εποχή που οι περισσότεροι αρέσκονται απλώς στα λόγια).

Στην επιτυχία των Προμηθείων συνέβαλλε επίσης η ηχητική κάλυψη (των δρώμενων και της συναυλίας του Αγάθωνα) που στήθηκε άψογα από την KeySound που όπως κάθε χρονιά, συμπίεσε το κόστος στα μέγιστα δυνατά όρια. Οι ευχαριστίες μας απευθύνονται επίσης στον Θανάση Μέγα που με προθυμία όλα αυτά τα χρόνια (από την πρώτη εκδήλωση των Προμηθείων μέχρι σήμερα), διαθέτει τις εγκαταστάσεις του και οποιαδήποτε άλλη βοήθεια του ζητηθεί για την επιτυχία των εκδηλώσεων.

Η συγγραφή των κειμένων, η καλλιτεχνική επιμέλεια και η σκηνοθεσία του όλου δρώμενου ήταν του Γιώργου Φωτεινού που φρόντισε να διασφαλίσει ως κόρη οφθαλμού την παρακαταθήκη του Τρύφωνα Ολύμπιου. Όπως λέει ο ίδιος ο σκηνοθέτης σε επιστολή του στον Τύπο: «Πρόθεσή μου δεν ήταν να φτιάξω μια θεατρική παράσταση αλλά ένα δρώμενο που να αγγίζει την τελετουργία. Δεν προσέβλεπα απλά σε ένα καλλιτεχνικό γεγονός αλλά στην ίδια την ψυχή του προγονικού μας πνεύματος ώστε σε τίποτα να μην αλλοιωθεί το όραμα του Τρύφωνα Ολύμπιου όταν έβαζε τα θεμέλια αυτού που έμελλε να εξελιχθεί σε πανελλήνιο θεσμό. Χαίρομαι που δεν πρόδωσα τις προσδοκίες του, χαίρομαι που και η δική μου συμβολή βοήθησε στη διατήρηση και τη συνέχεια αυτού του οράματος. Το ότι πάνω από δυο χιλιάδες άνθρωποι παρακολούθησαν τα δρώμενα σχεδόν με κατάνυξη, ξεσπούσαν σε δάκρια ή σε αυθόρμητα χειροκροτήματα με γνήσια συγκίνηση, αποτελεί για μένα τη μεγαλύτερη τιμή»…

Όπως βλέπουμε, η προετοιμασία των δρώμενων στήθηκε συλλογικά από πολλούς ανθρώπους που έδωσαν την προσωπική τους εργασία και το μεράκι τους για τη διατήρηση του θεσμού, είτε δουλεύοντας στο προσκήνιο είτε από το παρασκήνιο. Ερασιτέχνες – εραστές της Τέχνης – στην συντριπτική τους πλειοψηφία. Πραγματικοί εραστές της Τέχνης και του ελληνικού πολιτισμού που έδωσαν, στον ελάχιστο χρόνο που είχαν στη διάθεσή τους για προετοιμασία, όλο τους τον εαυτό κι όλη την ψυχή τους.

Τα Προμήθεια αναδεικνύουν με τον πλέον συγκινητικό τρόπο την αξία και το μεγαλείο του εθελοντισμού και της εθελοντικής προσφοράς. Δίπλα στους προαναφερόμενους υπήρξαν κι άλλα άτομα του πολιτιστ. συλλόγου ΑΠΟΛΛΩΝ που δούλεψαν «αφανώς» απο τα παρασκήνια όπως ο Χρήστος Κοσμίδης, η Κική Σιδηροπούλου, ο Θοδωρής Κουτούλης, η Σοφία Σαραλή, ο Γεώργιος Αγρόδιος και η Γεωργία Αλτιντασιώτου που συνέβαλλαν αποφασιστικά στις πάμπολλες υποχρεώσεις της όλης διοργάνωσης.

Για τα επόμενα Προμήθεια που η προετοιμασία τους αρχίζει από τώρα, θα χρειαστεί η συμβολή όσων φίλων συνελλήνων είναι διαθέσιμοι. Η συμμετοχή στα Προμήθεια αποτελεί μύηση και μια σπάνια εμπειρία και είναι τυχερός όποιος βιώσει, ψυχή τε και σώματι την εμπειρία αυτή. Είναι καθαρμός, είναι κυριολεκτικά σαν να λούζεται κανείς στα ύδατα της Στυγός. Η αίσθηση αυτή ήταν διάχυτη σε όλους όσους έλαβαν μέρος στα δρώμενα των Προμηθείων.

Σχετικά άρθρα:

………………………………………………………………………………………

Τα Προμήθεια 2005 έλαβαν τέλος. Ακολούθησαν τις επόμενες χρονιές με μεγαλύτερη επιτυχία και πολύ περισσότερους επισκέπτες τα Προμήθεια 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, αποδεικνύοντας ότι οι αξίες και το πνεύμα του ελληνισμού είναι εδώ, εσαεί παρόντα. Κι ότι το Προμηθεϊκόν Πυρ δεν έσβησε μεσ’ στους σκοτεινούς αιώνες αλλά καίει ακόμη. Σαν Λόγος, σαν φωτιά που αναζωπυρώνεται ξανά, σαν χορός Πυρρίχιος από όλους όσους επιμένουν να κρατούν άσβεστη τη φλόγα του.

 

2 Σχόλια to “Τα ΔΡΩΜΕΝΑ των ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ 2005”

  1. […] Τα ΔΡΩΜΕΝΑ των ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ 2005 » […]

    Μου αρέσει!

  2. […] Τα ΔΡΩΜΕΝΑ των ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ 2005 […]

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: